Je hebt hoofdpijn aan de slapen en je kaak voelt stijf aan. Of je wordt wakker met een zeurende hoofdpijn en een vermoeide kaak, zonder te weten wat er eerst was.
Veel mensen zien hun kaak en hun hoofdpijn als twee aparte klachten. Toch komen ze opvallend vaak samen voor. In deze blog lees je hoe ze met elkaar verbonden kunnen zijn, wat we daar wel en nog niet over weten en wat je zelf kunt doen.
Over spanningshoofdpijn zelf schreef ik al in Help, ik heb hoofdpijn!. Over klemmen en knarsen lees je meer in Kaakklemmen en knarsen: wat kan er meespelen?. Deze blog legt de brug ertussen.
Een klein proefje
Leg je vingers op je slapen. Zet je tanden even stevig op elkaar en laat dan weer los.
Voel je iets onder je vingers opspannen en weer ontspannen? Dat is de slaapspier, een brede kauwspier die van je slaap naar je onderkaak loopt. Ook de kauwspier op je wang spant dan mee.
Klemmen je tanden vaak op elkaar, dan werken die spieren veel meer dan je zou denken, op precies de plek waar veel mensen hun hoofdpijn voelen.
Hoe kunnen kaak en hoofdpijn samenhangen?
Er zijn een paar manieren waarop ze elkaar kunnen beïnvloeden.
De kauwspieren liggen op de plek van de pijn
De slaapspier en de kauwspier liggen in het gebied waar veel mensen spanningshoofdpijn voelen. Overbelaste spieren kunnen pijn geven die je niet op de plek van de spier zelf voelt, maar elders in het hoofd. Dat heet uitstralende pijn en kan aanvoelen als hoofdpijn aan de slapen.
Kaak, nek en schouders werken samen
Spieren, bindweefsel en zenuwen verbinden je kaak met je nek en schouders. In onderzoek komen kaakklachten en nekpijn vaak samen voor. Spanning in één gebied kan de gevoeligheid van het andere beïnvloeden.
Ze komen vaker samen voor
Een overzichtsstudie uit 2024 vond dat mensen met spanningshoofdpijn vaker kaakklachten hebben dan mensen zonder hoofdpijn. Het ging vooral om klachten van de kauwspieren en om pijnlijke kaakklachten. Voor klachten van het kaakgewricht zelf zag men dat verband niet.
Dezelfde achtergrond
Stress, onrustige slaap en lang achter een scherm zitten belasten zowel je hoofd als je kaak. Soms gaat de spanning dus niet van het ene gebied naar het andere, maar zit er een gemeenschappelijke achtergrond onder.
Wat we nog niet zeker weten
Het is niet duidelijk wat precies de oorzaak is van wat. Mensen met hoofdpijn hebben vaker kaakklachten, maar dat bewijst niet dat de kaak de hoofdpijn veroorzaakt, of omgekeerd. Ook het verband tussen knarsen en hoofdpijn is beperkt onderzocht.
Daarom beloof ik niet dat je hoofdpijn verdwijnt wanneer je je kaak aanpakt. Het kan wel zinvol zijn om het geheel te bekijken in plaats van elk gebied apart.
Herken je dit?
Deze klachten kunnen samen voorkomen:
- hoofdpijn aan de slapen, vaak aan beide kanten
- een stijve of vermoeide kaak bij het wakker worden
- pijn bij het kauwen of bij wijd openen van je mond
- een klik of knak in je kaak
- pijn in je oren, nek of schouders
- tanden die overdag vaak op elkaar staan
Eén of enkele van deze klachten betekenen niet dat er iets ernstigs is. Ze zijn wel een reden om er bewust bij stil te staan.
Wanneer ga je naar de tandarts?
Wordt je kaak pijnlijk bij het kauwen, worden je tanden gevoelig of slijten ze af, of hoort je partner je ’s nachts knarsen? Dan is de tandarts een goed aanspreekpunt. Die kan nagaan of er schade is en eventueel een opbeetplaat voorstellen.
Een opbeetplaat beschermt je tanden tegen de gevolgen van knarsen, maar neemt het knarsen zelf niet noodzakelijk weg.
Wanneer ga je naar de huisarts?
De meeste spanningshoofdpijn heeft geen medisch onderzoek nodig. Sommige klachten vragen wel om een snelle beoordeling.
Maak een afspraak bij de huisarts wanneer:
- de hoofdpijn ondanks rust en eenvoudige maatregelen niet verdwijnt
- je regelmatig pijnstillers nodig hebt
- je vaak hoofdpijn hebt en het je dagelijks leven beïnvloedt
Pijn aan de slaap na je 50e
Ben je ouder dan 50 en heb je een nieuwe hoofdpijn aan één of beide slapen? Zeker wanneer je slaap of hoofdhuid gevoelig is, je kaak pijn doet tijdens het kauwen of je problemen hebt met zien, neem dan dezelfde dag contact op met je huisarts.
Dan kan het gaan om een ontsteking van een bloedvat aan de slaap. Dat komt veel minder vaak voor dan spanningshoofdpijn, maar het moet snel behandeld worden omdat het blijvende schade aan het zicht kan geven. Masseer een gevoelige slaap in dat geval niet.
Dat is extra relevant bij kaakklachten. Pijn bij het kauwen hoort vaak bij een gespannen kaak, maar bij nieuwe hoofdpijn na je 50e laat je het best eerst nakijken.
Twijfel je? Bel gerust je huisarts. Liever één keer te vaak dan één keer te weinig.
Wanneer kan osteopathie een rol spelen?
Soms heb je regelmatig hoofdpijn of pijn rond de slapen, samen met een gespannen nek, stijve schouders of een klemmende kaak. Wanneer een medische oorzaak voldoende is beoordeeld, kan het zinvol zijn om ook naar die samenhang te kijken.
Lees hier meer over craniale osteopathie
Wat je zelf kunt proberen
Algemene tips bij hoofdpijn vind je in Help, ik heb hoofdpijn!. Hier zijn drie kleine dingen voor je kaak en je slapen. Ze zijn zacht en je kunt ze zelf doen.
Je kaak in rust zetten
Laat wat ruimte tussen je tanden, je lippen losjes gesloten en je tong zacht tegen je gehemelte, vlak achter je bovenste voortanden. Haal je tanden af en toe van elkaar, vooral tijdens het werken, autorijden of geconcentreerd nadenken. Meer hierover lees je in mijn blog over kaakklemmen.
Zachte warmte
Leg 10 tot 15 minuten een warme, vochtige washand of een warm kussen op je wang, nek en schouders. Het moet aangenaam aanvoelen, nooit te heet. Is je slaap gevoelig of pijnlijk bij aanraking, laat dat dan eerst nakijken, zoals hierboven beschreven.
Je kauwspier masseren
Masseer ’s avonds met je vingers in kleine, rustige cirkels over je kauwspier, ter hoogte van je kiezen. Het mag aangenaam aanvoelen en niet pijnlijk. Heb je pijn, een zwelling of een rode plek, stop dan en bespreek het met je huisarts of tandarts. Kauwgom en heel taai of hard eten belasten je kaak extra, dus laat die even links liggen als je klachten hebt.
Geen van deze dingen neemt de oorzaak van je hoofdpijn noodzakelijk weg. Ze helpen je kaak en je hoofd om vaker te ontspannen, en dat is vaak een goed begin.
Weet je niet goed waar je moet beginnen: bij de huisarts of bij mij? Je mag me gerust contacteren. Dan bekijken we samen welke stap het meest aangewezen is.
0 Reacties